Παναγιώτα Ψάνη
ΨΩΜΙ (και λοιπά) ΣΤΟΝ ΦΟΥΡΝΟ
Η μέρα αυτή ήταν αφιερωμένη στο πλάσιμο και ψήσιμο των ψωμιών. Όσο για το το φαγητό εκείνης της μέρας, το φθινόπωρο και χειμώνα, η ρεβιθάδα στο φούρνο. Σε πολύ λίγη ώρα, μετά το ρίξιμο των ψωμιών στο φούρνο, έβγαινε η πίτα, την οποία βουτούσε όλη η οικογένεια μέσα στο μείγμα κρασιού, λαδιού και κανέλας. Α, ξέχασα. Υπήρχε και το γλυκό, δυο ταψιά μελομακάρονα από τη ζύμη του ψωμιού, στην οποία πρόσθεταν λίγη ζάχαρη, κανέλα και λάδι και μετά από πάνω πιτμέζ (πετιμέζι). Τα 6-7 ψωμιά μετά το ψήσιμο τοποθετούνταν στο ψωμοσάνιδο. Το πρώτο τρωγόταν πολύ άνετα, το δεύτερο έτσι και έτσι, από το τρίτο και μετά μόνο βουτηγμένο μέσα στο νερό…
(προζύμι, αλεύρι, νερό, αλάτι)
ΠΑΠΟΥΤΣΑΚΙΑ
Κατ’ εξοχήν καλοκαιρινό φαγητό, με υλικά κομμένα από τον μπαχτσέ. Ήταν το φαγητό που γινόταν, όταν άναβε ο φούρνος, για να ψηθούν τα ψωμιά το καλοκαίρι. Δεν υπάρχει η μυρωδιά αυτού του φαγητού, όταν έβγαινε από το φούρνο!
(μελιτζάνες, κρεμμύδια, ντομάτες, αυγά , μαϊντανό και πολύ ξερή μυζήθρα)
(ΠΟΛΙΧΝΙΑΤΙΚΗ) ΜΠΑΚΛΑΒΟΥ
Δεν είναι τυχαία η ονομασία «μπακλαβού» και όχι μπακλαβάς. Γεμίζει το στόμα σου και μόνο να την προφέρεις. Το επίσημο γλυκό του Πολιχνίτου της Πρωτοχρονιάς, των αρραβώνων, του γάμου. Για τους “μην έχοντες” με σουσάμι, για τους “έχοντες” με αμύγδαλα. Άνοιγαν 30 φύλλα στο χέρι πάνω στο σοφρά με τον πλάστη και έμπαινε στο «σνι» σινί.
Η μπακλαβού των αρραβώνων στολιζόταν από μαστόρισσες με καταπληκτικά σχέδια από γλυκιά του κουταλιού.
(φύλλο, αμύγδαλα , λίγη ζάχαρη, χοντρό σιμιγδάλι, πικραμύγδαλο (όχι εσάνς, όπως σήμερα) και ανθόνερο)
ΚΟΛΟΚΥΘΙ ΓΛΥΚΟ
Ένα από τα γλυκά κουταλιού των αρραβώνων στα «σταλτά», που πήγαινε η νύφη με όλη της την οικογένεια στο σπίτι του γαμπρού. Τα γλυκά αυτά έπρεπε το ένα να είναι κόκκινο και το άλλο πράσινο. Τη φόρμα αυτού του γλυκού την έβγαζε ο «κυρ Γιάννης ο φαναρτζής» ( της κυρίας Στάσας –υφάντρας ο άντρας, το σπίτι μέσα στο στενό κοντά στη ΔΕΗ). Είχε μια διαδικασία το γλυκό αυτό, επειδή έπρεπε να το βάλεις στο ασβέστη για ώρες, να το πλύνεις με πολλά νερά, να το αποβράσεις και μετά να το σιροπιάσεις. (25 κομμάτια 1 κιλό ζάχαρη)
(Κολοκύθα κίτρινη, ζάχαρη και χυμό λεμονιού)
ΧΤΑΠΟΔΙ ΜΕ ΠΡΑΣΑ
Το φαγητό αυτό το μαγείρευαν το χειμώνα που υπήρχαν τα πράσα. Το χταπόδι το είχαν αποξηράνει από το καλοκαίρι πάνω στα σχοινιά σκεπασμένο με λεπτό ύφασμα. Έτσι διατηρούνταν μέχρι και το χειμώνα, επειδή δεν υπήρχαν οι καταψύκτες. Όταν ήταν για να το μαγειρέψουν, το έβαζαν μέσα στο νερό να μαλακώσει.
(χταπόδι, πράσα, ντομάτα(πελτές), κρεμμύδι, πιπεριά, δαφνόφυλλο)