Τα χαλασμένα πορτοκάλια…

Ιγνάτης Ψάνης

Προτού διοριστώ στη δημόσια εκπαίδευση πρωτο-εργάστηκα σε κάποιο φροντιστήριο και μάλιστα σε μία περιοχή από αυτές που τις λέμε πολύ υποβαθμισμένες. Φαντάρος το πρωί, καθηγητής το απόγευμα, ξανά φαντάρος το βράδυ! Τελευταίοι μήνες στο στρατόπεδο Σακέτα, στην Νέα Ελβετία. Όλη τη μέρα με το ρολόι και στο τρέξιμο.
Το κάθε τμήμα ήταν ολόκληρη σχολική τάξη αλλά από μαθητές διαφορετικών σχολείων ή διαφορετικών τμημάτων του ίδιου σχολείου. Νέος, άπειρος, σε μια απαιτητική, δύσκολη και πολύπλοκη δουλειά, που δεν ήξερα ούτε γενικά ούτε ειδικά.
Όταν, λοιπόν, έλυνα τις ασκήσεις ενός τμήματος, οι υπόλοιποι μαθητές δεν είχαν λόγο να παρακολουθούν τα μάθημα. Έτσι η κάθε μέρα γινόταν χειρότερη από την προηγούμενη. Πλάκες, φασαρίες, φωνές, διαπληκτισμοί έκαναν το μάθημα ανυπόφορο και η κάθε ώρα εξαντλούσε τα όρια της υπομονής μου. Απόκτησα νεύρα, μειώθηκε η επικοινωνία με τους γύρω μου, κλείστηκα στον εαυτό του, δεν έτρωγα. Ψυχολογία στο πατώματα.
Ο πατέρας μου, που τρεις τάξεις του δημοτικού σχολείου πρόλαβε, φαίνεται πως είχε ψυλλιαστεί τι συνέβαινε πάνω κάτω (ήταν η εποχή, που η οικογένεια μετακόμισε στην Αθήνα, όχι για …διακοπές φυσικά)
– αν κάθε μέρα κουβαλάς ένα καλάθι με πορτοκάλια, μερικά από τα οποία είναι χαλασμένα, υπάρχει πρόβλημα, μου είπε μια μέρα.
– και τι γίνεται, πατέρα, με τα πορτοκάλια αυτά; τον ρώτησα και μάλιστα με μεγάλη δόση δυσπιστίας, γιατί δεν περίμενα ειδικές παιδαγωγικές γνώσεις και μαθησιακά μαθήματα από έναν άνθρωπο που γνώριζε πολύ καλά τον γλυκύ βραστό, το καραφάκι με μεζέ και πάντα ήθελε η μικρή λευκή ποδίτσα μπροστά του να είναι πεντακάθαρη.
– πρέπει νάναι καθαρός, ρε, ο άνθρωπος στην κοινωνία, κατάλαβες; μου έλεγε και τόνιζε με νόημα, κλείνοντας και το μάτι, αν τυχόν και δεν το είχα πιάσει, τη λέξη “καθαρός”.
– άκου. Κάποια μοιάζουν, φαίνονται σάπια μα δεν είναι. Άμα τα βάλεις στη χούφτα σου, τα δάχτυλά σου θα το καταλάβουν. Βάλ’ τα λίγο στην άκρη, έχε τα το νου σου, να τα δώσει λίγο ο καθαρός αγέρας και θα είναι μια χαρά. Θα δεις.
-Και με τα άλλα, που φαίνονται πως είναι χαλασμένα, τι κάνουμε;
– Άμα τα αφήσεις, θα σαπίσουν και τα άλλα. Φωνάζεις, λοιπόν, αυτόν που στά’ φερε και κανονίζετε μαζί. Δεν θα τα πετάξετε, είναι κρίμα, γιατί τα πορτοκάλια είναι υγεία. Τα χαλασμένα πορτοκάλια δε φτιάχνονται, μα οι άνθρωποι και να χαλάσουν ξαναφτιάχνονται…
Την άλλη μέρα πήγα στο φροντιστήριο με πολύ καλή διάθεση, με αυτοπεποίθηση και σχέδιο να απασχολώ δημιουργικά τους μαθητές, που δεν ενδιαφέρονταν, λόγω της μορφής και της ιδιαιτερότητας του μαθήματος.
Κυρίως, με διάθεση και πρόθεση όλα τα πορτοκάλια να είναι όσο πιο υγιή και “ζουμερά” γινόταν, μέσα σε μια ατμόσφαιρα, που τελικά χαιρόμαστε όλοι, χαλαρή και παραγωγική.
Αυτή τη μεταφορική συλλογιστική αναλογία δεν την ξέχασα ποτέ.
-Α, και κάτι άλλο, μου είπε. Οι άνθρωποι καλό είναι να σε σέβονται, αλλιώς να σε φοβούνται.