Τάσος Μακρής Έ βγαίν’ του πανί καβάδ’ Για να γίνει κατανοητή η μεταφορική σημασία της φράσης χρειάζεται να κατανοήσουμε πρώτα την πραγματική της σημασία. Το «πανί» είναι λατινικό-μεσαίο αντίστοιχο του υφάσματος. Το ύφασμα γίνεται στον αργαλειό σε μορφή πλατιάς ταινίας, που κόβεται, για να γίνει ένδυμα, «το καβάδ’»’ Αυτή είναι περσική λέξη που χρησιμοποιήθηκε στη...
Κατηγορία: Παιδεία
Άρθρο
Άρθρο
Λεξικό φράσεων της ντοπιολαλιάς- Μέρος 9ο
Τάσος Μακρής Ο Τάσος Μακρής, ακαταπόνητος εργάτης και σεμνός υπηρέτης της ντοπιολαλιάς, που την ξεσκονίζει χρόνια τώρα ιστορικά, ετυμολογικά, ανθρωπολογικά, κοινωνικά, ολοκλήρωσε με τη σημερινή μας σελίδα το 4ο γράμμα του Λεξικού της, το “Δ”. “Δ” Διαβόλ’ γιέ, διαβόλ’! Διαβόλ’ μοίχου! Δύο προσφωνήσεις που τις ακούγαμε πολύ συχνά από τις γιαγιάδες μας με ύφος απειλητικό...
Άρθρο
Πολύχνιτος, Πολυχνίτος ή Πολιχνίτος; Ποια είναι η ορθή γραφή;
Ιγνάτης Ψάνης Η σύγχυση για την ορθή γραφή του ονόματος του της κωμοπόλεώς μας εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι σήμερα. Διάφορες ερμηνείες, απόψεις, ετυμολογίες διαδέχονται ή μια την άλλη χωρίς να υπάρχει μία σαφής και ξεκάθαρη τοποθέτηση. Αυτό ακριβώς θα προσπαθήσουμε να κάνουμε στο σημερινό μας άρθρο, να ξεκαθαρίσουμε, να αποσαφηνίσουμε το θέμα με όρους ιστορικούς,...
Άρθρο
Λεξικό των φράσεων της ντοπιολαλιάς-Μέρος 8ο
Τάσος Μακρής Μεταξύ των άλλων φιλοδοξούμε το “Πανόραμα” να αποτελέσει έναν χώρο αποθήκευσης και καταγραφής γενικότερα του συνολικού πολιτισμού μας. Γι’ αυτό, οποιοσδήποτε μπορεί να μας συνδράμει σ’ αυτό το έργο μας, ευχαρίστως θα φιλοξενούμε το υλικό που θα μας στέλνει. Ήδη μέχρι τώρα έχουμε συγκεντρώσει- και συνεχίζουμε- ένα αρκετά μεγάλο και σημαντικό τέτοιο υλικό....
Άρθρο
Νοεμβριανές λύσεις και προβλήματα του Τάκη Παλαιολόγου
Πρόβλημα Οκτωβρίου Ο κ. Γιώργος έχει η φάρμα και πήγε σε αποθήκη με ζωοτροφές να αγοράσει ίδια ποσότητα σε σακιά φύραμα, κριθάρι, σιτάρι, καλαμπόκι που είχαν αντίστοιχα 5,10,15, και 20 ευρώ το σακί. Επειδή όμως η αποθήκη είχε κάποιες ελλείψεις, αγόρασε 4 σακιά περισσότερο φύραμα, 2 σακιά περισσότερα κριθάρι και 2 σακιά λιγότερο καλαμπόκι. Για...
Άρθρο
Το Λεξικό των φράσεων της ντοπιολαλιάς μας-Μέρος 7ο
Τάσος Μακρής “Β” Βάλι μι του νου σ’!=Σκέψου Η φράση σηματοδοτείται με θαυμαστικό, γιατί δεν είναι προσταγή είναι, θα λέγαμε, προβληματισμός. Της περισσότερες φορές συνοδεύεται με το προτρεπτικό μόριο “για”: “Για βάλι μι του νου σ’!”= για σκέψου! Και βέβαια, για να σκεφτείς, πρέπει να βάλεις το μυαλό σου, το νου σου, να δουλέψει. Ίδιες...
Άρθρο
Το λεξικό της ντοπιολαλιάς των φράσεων του Πολιχνίτου-Μέρος 6
Τάσος Μακρής Ατζίγ’ του χέρ’ ιτ’ Έχει ροπή στην κλοπή. Η πρώτη λέξη ¨ατζίγ'” είναι το πανελλήνιο ρήμα αγγίζω, το οποίο έπαθε τέτοιο στραπάτσο στο γλωσσικό κλίμα των νησιού μας, ώστε έγινε αγνώριστο και δυσκολοπρόθερτο από μη Λέσβιο χρήστη του. Νοηματικά το αγγίζω είναι πολυσήμαντο με βασική σημασία το πλησιάζω και ακουμπώ κάτι με το...
Άρθρο
Το λεξικό των φράσεων της ντοπιολαλιάς μας-Μέρος 5ο
Τάσος Μακρής Α Απ’ όπ’ πιράσ’ χουρτάρ’ ‘ε φτρών Η φράση λέγεται με μεταφορική σημασία και χρησιμοποιείται σε δύο περιπτώσεις; 1) Για άτομα που ταυτίζονται με την κακοτυχία και 2) Για άτομα με καταστροφική διάθεση (κυρίως κλέφτες). Η διατύπωση της φράσης είναι πολύ σκληρή είναι ακραία. Το να μη φυτρώνει χορτάρι είναι ολοκληρωτική καταστροφή, που...
Άρθρο
Το λεξικό των Πολιχνιάτικων φράσεων-Μέρος 3ο
Τάσος Μακρής Αμ’ ποιος σι καβαλίτσιψι τσι βέργα δε σι δώτσι! Πρόκειται για χιουμοριστική έκφραση, η οποία, ενώ με την ανάλυση της δείχνει να έχει υποτιμητικό περιεχόμενο, στην πραγματικότητα εκλαμβανόταν σαν μια χαριτωμένη αστειότητα σαν ένας εγκάρδιος χαιρετισμός. Η διατύπωση “σι καβαλίτσιψι” δείχνει πως κάποιος άλλος σε ανέβασε σε υποζύγιο, γιατί δεν ήσουν άξιος να...
Άρθρο
Μαθηματικών συνέχεια…Λύσεις προβλημάτων Σεπτεμβρίου- Προβλήματα Οκτωβρίου
Πρόβλημα Σεπτεμβρίου Αγόρασε κάποιος ένα οικόπεδο. Λόγω κρίσης το πούλησε προς 350€ το τετραγωνικό μέτρο και έχασε 30.000. Αν το πουλούσε προς 400€ το τετραγωνικό μέτρο θα κάλυπτε τα τέσσερα πέντε (4/5) της αγοράς του οικοπέδου. Άραγε πόσο το είχε αγοράσει και πόσα τετραγωνικά μέτρα ήταν το οικόπεδο; Λύση προβλήματος Σεπτεμβρίου Αφού που πουλώντας προς...