Από τον καλοκαιριάτικο χορό των Νυφιδιωτών-Αι γενεαί πάσαι… Τάσος Μακρής Έχ’ έξ’ χειμώνα, έξ καλουτσαίρ’ Στο άκουσμα της φράσης το μυαλό μας πηγαίνει κατ’ ευθείαν στην απλούστευση. Ο τύπος που βλέπει έτσι τον κόσμο σίγουρα είναι προβληματικός. Η διατύπωση, όμως, δεν έχει σκοπό να επισημάνει κάποιον για διανοητική αδυναμία. Με την παράλειψη της Άνοιξης και...
Κατηγορία: Ιστορία του χωριού
Άρθρο
Άρθρο
Αφιέρωμα στα παλιά καφενεία-Γιώργος Σαλταμάρας
Γιώργος Σαλταμάρας Θα προσπαθήσω να μεταφέρω αφηγήσεις παλιών καφετζήδων και καφενόβιων καθώς και προσωπικά μου βιώματα από τη δεκαετία του ’60 και μετά. Τα προπολεμικά καφενείατέλη του 19ου αιώνα και μέχρι το 1940, ήταν λιτά, φτωχά από εξοπλισμό και υπηρεσίες. Στα καφενεία αυτής της εποχής υπαγόταν και οι τεκέδες που υπήρχαν στο χωριό. Η επίπλωση και τα...
Άρθρο
Πρωτοχρονιάτικα Πολιχνιάτικα έθιμα
Επιμέλεια: Ιγνάτης Ψάνης Αναδημοσίευση από τον “ΠΟΛΙΧΝΙΑΤΙΚΟ ΛΟΓΟ”-2011, αρ. φύλλου 128 Όταν είμαστε τα παιδιά! Ψάχνοντας τις παλιές εφημερίδες του Συλλόγου της Αθήνας, ανακαλύψαμε ένα Πολιχνιάτικο πρωτοχρονιάτικο, παραδοσιακό διαμάντι του Τάσου Μακρή, που μας θυμίζει παλιά έθιμα της κωμόπολης μας. Πολύ μας συγκίνησε. Ιγνάτης Ψάνης Στουν Άη Βασίλ’ Πρωτοχρονιάς απόγευμα και τα παιδιά, ξεπεταρούδια γύρω...
Άρθρο
Λεξικό φράσεων της ντοπιολαλιάς- Μέρος 16ο
Τάσος Μακρής Εύτην η πάστρα σι βαστά. Η δεικτική αντωνυμία αυτός, αυτή, αυτό γίνεται στο λεσβιακό ιδίωμα εύτους, εύτην, εύτου. Η «πάστρα» είναι η γνωστή πανελλήνια καθαριότητα. Το «βαστώ» είναι ρήμα με πολλές σημασίες. Εδώ σημαίνει πως η πάστρα εξουσιάζει απόλυτα κάποιο άτομο και καθορίζει τις πράξεις του. ...
Άρθρο
Η γειτονιά μου στον Πολιχνίτο-Μαρίας Αρχοντούλη-Βαλάκου
Πλατεία Αβησσυνίας-Μακρύ σουκάτς (αρχή):Φωτογραφία από άλμπουμ Κ. Κουκούλα-Τ. Μακρή Ιγνάτης Ψάνης Αυτές τις γιορτινές μέρες διαλέξαμε να αναδημοσιεύσουμε το, σαν σε παραμύθι, αυτοβιογραφικό κείμενο μιας κοπέλας τότε, της Μαρίας Αρχοντούλη-Βαλάκου, που περιγράφει με αυθόρμητο, γλυκό και νοσταλγικό τρόπο, αλλά και με μια εσωτερική μελωδία και ποιητικότητα τα μικρά και εφηβικά της χρόνια, όπως το έζησε...
Άρθρο
![Το κάστρο του Πολιχνίτου [Τρογαλιάς-Κιτρογαλιάς-Παλιόκαστρο-Καστρί]]](https://panoramapolihnitou.gr/wp-content/uploads/2024/12/kastro-360x360.webp "kastro")
Το κάστρο του Πολιχνίτου [Τρογαλιάς-Κιτρογαλιάς-Παλιόκαστρο-Καστρί]]
ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΟΠΩΣ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΒΟΛΗΣ (foto ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΚΛΑΣ) Επιμέλεια: Ιγνάτης Ψάνης Πόσοι Πολιχνιάτες ξέρουμε για το Κάστρο μας; Στην περιοχή αυτή με τους τόσους οικισμούς πρόσφερε κάποια ασφάλεια το Κάστρο της Κιτρογαλιάς. Παλιόκαστρο το λένε και αυτό σήμερα. Σκαρφαλωμένο σε ένα λόφο δεσπόζει στα γύρω μέρη και αποτελούσε καταφύγιο των κατοίκων. Δεν...
Άρθρο
Λεξικό φράσεων της ντοπιολαλιά- Μέρος 12ο
Τάσος Μακρής Eίνι στα καταχούμινά ‘τα Η λέξη «καταχούμινα» είναι μια σύνθετη λέξη της ντοπιολιαλιάς μας καμωμένη με αρχαία υλικἀ. Ο κορμός της είναι ο αρχαίος «χους», το δικό μας χώμα. Η πρόθεση «κατά» χρησιμοποιείται για επίταση του νοήματος. Ίσως αρχικά να ήταν και το επίρρημα «κάτω» και τότε θα σήμαινε «βαθιά στο χώμα». Με...
Άρθρο
Πολιχνιάτικα πλόμια και παρατσούκλια
Στρατής Πάντας Ο κάθε άνθρωπος, για να ξεχωρίζει και ταυτοποιείται επακριβώς, μέσα στην κοινωνία όπου ζει, εκτός απ’ το κύριο όνομά του, απ’ τα ονόματα του πατέρα και της μητέρας του, φέρει απαραιτήτως και το επώνυμό του, που είναι το οικογενειακό του όνομα, το επίθετό του. Όμως οι συνάνθρωποί μας, είτε για να επισημάνουν ακριβέστερα...
Άρθρο
Πολιχνιάτες της Αμερικής στις αρχές του προηγούμενου αιώνα-Στράτος Παπαδημητρίου
Εισαγωγικό σημείωα Ιγνάτη Ψάνη Η μετανάστευση είναι πανάρχαιο φαινόμενο, που υφίσταται μέχρι τις μέρες μας και θα συνεχίζεται ες αεί. Οι αιτίες είναι πολλές, ανάλογα με τις εποχές συγκυρίες, που συμπυκνώνονται όμως σε μία, στην ανάγκη της επιβίωσης. Αυτή η ανάγκη, που τα τελευταία χρόνια στέρησε από τη χώρα μας εκατοντάδες χιλιάδες νέα παιδιά, που...
Άρθρο
Λεξικό φράσεων της ντοπιολαλιάς-Μέρος 10ο
Τάσος Μακρής Έ βγαίν’ του πανί καβάδ’ Για να γίνει κατανοητή η μεταφορική σημασία της φράσης χρειάζεται να κατανοήσουμε πρώτα την πραγματική της σημασία. Το «πανί» είναι λατινικό-μεσαίο αντίστοιχο του υφάσματος. Το ύφασμα γίνεται στον αργαλειό σε μορφή πλατιάς ταινίας, που κόβεται, για να γίνει ένδυμα, «το καβάδ’»’ Αυτή είναι περσική λέξη που χρησιμοποιήθηκε στη...