Κώστας Σταυρινός
Το Τελωνοσταθμαρχείο των Βατερών ή όπως είναι γνωστό σε όλους τους παλαιούς , που το γνωρίσαμε,, ως Τελωνείο, ήταν κτισμένο στο κέντρο των Βατερών και από την πλευρά της θάλασσας στη θέση όπου υπάρχει σήμερα η παιδική χαρά, μεταξύ των δύο καφετεριών “Μύλος” και “Σνίπα”.
Ο ακριβής χρόνος κατασκευής του δεν είναι γνωστός, αλλά κατά πληροφορίες η κατασκευή του άρχισε περίπου στα τέλη του 1926 και ολοκληρώθηκε το επόμενο έτος. Εργολάβος του ακινήτου ήταν ο Ιωάννης Καρράς, χτίστης ο Παναγιώτης Ντουζένης και σοβατζής ο Ιωάννης Χατζηγιάννης. Το εμβαδόν του συγκεκριμένου οικήματος ήταν 120 m2 ήτοι τρία (3) δωμάτια και βοηθητικοί χώροι.
|
Ως Τελωνοσταθμαρχείο λειτουργούσε μέχρι το 1957 και σκοπό είχε βάσει του Β΄. Βασιλικού Διατάγματος από 16 Μαΐου 1953 (ΦΕΚ:140/Α΄/22.5.1953) «τη φύλαξη και αποτροπή φορολογικών και λαθρεμπορικών πράξεων, να διατηρεί οικεία βιβλία, να εισπράττει οφειλόμενα τέλη υπερημερίας, να παρίσταται και να βεβαιεί πάσα φόρτωση και εκφόρτωση» κ α. Διοικητικά άνήκε στο Τελωνείο Πλωμαρίου. Το 1957 καταργήθηκε ως Τελωνοσταθμαρχείο με το υπ’ αριθμ. ΦΕΚ.175./10.07.1957. Το ίδιο έτος συντάχθηκε έκθεση επικινδυνότητας, διότι υπήρχαν προβλήματα τόσο στη στατικότητα του κτιρίου όσο και στη σκεπή του. Το 1958 βάσει αυτής της έκθεσης ,η κοινότητα Βρίσας ζητά εγγράφως από τη Νομαρχία να γίνουν οι απαραίτητες επισκευές, ώστε να μπορεί το κτίριο να επαναλειτουργήσει με ασφάλεια. Οι επισκευές αυτές γίνονται και τελειώνουν το 1960. Το 1961 κατατίθεται αίτηση στο Δημόσιο, για μίσθωση ως οινοπωλείο, από τον Ευστράτιο Κικιρή. Η Νομαρχία Μυτιλήνης τότε διαπίστωσε ότι είχε κατασκευαστεί από το Ελληνικό Δημόσιο και το κατεγράφη ως Δημόσιο κτήμα στις 1/5/1961 στο Γενικό βιβλίο καταγραφής με αριθμό καταχώρησης Β.Κ.91.
Η Νομαρχία τότε το βγάζει σε Δημοπρασία, για χρήση ,σαν κέντρο αναψυχής και πλειοδότησε ο Ευστράτιος Μπινής. Το λειτούργησε σαν Θερινό κέντρο αναψυχής για τα επόμενα πέντε χρόνια. Ήταν το ωραιότερο και γραφικότερο καφενείο των Βατερών .Απολάμβανες το καφεδάκι σου ή το ούζο σου κάτω από τη «φρίτζα» του καφενείου, καμαρώνοντας το απέραντο γαλάζιο της θάλασσας, απολαμβάνοντας την ησυχία της φύσης , η αλμύρα της θάλασσας να ξεραίνει τα χείλη σου και όλα αυτά κάτω από τον έναστρο ουρανό, με μια μαγευτική πανσέληνο να αντικατοπτρίζεται μέσα στη θάλασσα συμπληρώνοντας έτσι τις τελευταίες πινελιές ενός πίνακα ζωγραφικής. Το πηγάδι το οποίο βρισκότανε δίπλα στο καφενείο με το πέτρινο βραχιόλι ήταν το ψυγείο του καταστήματος και φημολογείται ότι ανοίχτηκε από τον πρώτο Τελωνοσταθμάρχη.
Ο σιδερένιος κουβάς μέσα του είχε πάντα λεμονάδες, γκαζόζες, πορτοκαλάδες, μπύρες, κατεβασμένος μόνιμα μέσα στο πηγάδι, για να διατηρούνται δροσερά τα αναψυκτικά και τα ποτά . (λίγα μέτρα το βάθος του και αλμυρό νερό)
Στις 19/7/1964 σταμάτησε να λειτουργεί ως κέντρο Θερινής αναψυχής γιατί μεσολάβησε η μερική πτώση της στέγης του και κηρύχθηκε ετοιμόρροπο στις 5/10/1964, συνοδευόμενο και από αντίστοιχη έκθεση επικινδυνότητας.
Το 1969 το Ελληνικό Δημόσιο ενώ το έχει καταγράψει στα βιβλία του ως Δημόσιο κτήμα, διαπιστώνει ότι δεν είναι μεταγεγραμμένο στο υποθηκοφυλάκειο Πολιχνίτου και το μεταγράφει στις 25/7/1969 στο Υποθηκοφυλακείο. Το 1970 ζητήθηκε από την τότε κυβέρνηση να επισκευασθεί η στέγη του εν λόγω οικήματος, από τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας, για την στέγαση των αστέγων εργατοϋπαλλήλων της, αλλά δεν παραχωρήθηκε ποτέ στον οργανισμό.
Το 1975 κατεδαφίσθηκε και ο τελευταίας πλειοδότης ήταν ο Ευάγγελος Ταξείδης του Μιλτιάδου κάτοικος Βρίσας ο οποίος είχε πλειοδοτήσει για αυλικά κατεδάφισης με το ποσό των 4.100 δρχ. Κατά την κατεδάφιση του ως άνω κτιρίου εκποιήθηκαν 40 m3 λίθοι.
Αγαπητοί συντοπίτες και χωριανοί οι αποφάσεις μερικών ανθρώπων είναι καθοριστικές τόσο για τις τύχες των κατοίκων όσο και για τις ίδιες τις περιοχές τους.
Φανταστείτε να υπήρχε το τελωνείο και να λειτουργούσε σήμερα σαν μουσείο ή πολιτιστικό κέντρο ή αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, πόσο διαφορετική πολιτιστική δραστηριότητα θα υπήρχε το καλοκαίρι στα Βατερά. Οι πολιτιστικοί σύλλογοι και οι φορείς της περιοχής μας, η Δημοτική Αρχή, θα το χρησιμοποιούσαν σαν κέντρο εκδηλώσεων με σκοπό την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου μας και θα ήταν πόλος έλξης, τόσο για τους ντόπιους κατοίκους ,όσο και για τους τουρίστες των γύρο περιοχών.
Σήμερα ένας τέτοιος χώρος για πολιτιστικές εκδηλώσεις στα Βατερά δεν υπάρχει και δεν βρίσκεται πολύ περισσότερο δε. …..με 12€ (4100 δρχ ) η με 40 μ3 λίθων.
Τέλος, αισθάνομαι την υποχρέωση να ευχαριστήσω τόσο τούς φίλους μου και συγχωριανούς μου Βασίλη Κατσιγίνη και Απόστολο Στεργίου, καθώς και την υπάλληλο της Κτηματικής Υπηρεσίας Μυτιλήνης κα Καλέμη για τη αγόγγυστη παροχή πληροφοριών και στοιχείων που μου παρείχαν για το ως άνω θέμα.