Ιγνάτης Ψάνης
Σε μας έλαχε η εγκατάσταση κλειστού τύπου GIS, με τον βασικό ηλεκτρολογικό εξοπλισμό εντός κτηρίων, η οποία θα αποτελέσει κεντρικό κόμβο του δικτύου διασύνδεσης νησιωτικών περιοχών του Αιγαίου.
Πράγματι, το έργο είναι αξιόλογο, ουσιαστικό και λειτουργικό από περιβαλλοντολογική και οικονομική άποψη. Να γίνουν τα νησιά μας ενεργειακά αυτόνομα. Επιβάλλεται να υλοποιηθεί.
Η συζήτηση που πρόσφατα πραγματοποιήθηκε με εισήγηση του Περιφερειάρχη Κώστα Μουτζούρη και συμμετοχή του Γιάννη Μάργαρη, Γενικού Διευθυντή Έργων του ΑΔΜΗΕ, και του Μιχάλη Χατζηπάνου, Διευθυντή Έργων Μεταφοράς. Παρεμβάσεις έκαναν εκπρόσωποι του Δήμου Δυτικής Λέσβου, της Κοινότητας Πολιχνίτου, επιστημονικοί συνεργάτες και περιφερειακοί σύμβουλοι, έδωσε πολλές πληροφορίες.
Ο Γιάννης Μάργαρης παρουσίασε τον σχεδιασμό της διασύνδεσης του Βορειοανατολικού Αιγαίου, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1,42 δισ. ευρώ, που θα υλοποιηθεί σε τρεις τεχνικές φάσεις.
Η πρώτη περιλαμβάνει τη σύνδεση Θράκης, Λήμνου και Δυτικής Λέσβου, καθώς και τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας προς τη Μυτιλήνη, με προγραμματισμένη ολοκλήρωση το πρώτο εξάμηνο του 2030. Στη δεύτερη φάση προβλέπονται οι διασυνδέσεις Δυτικής Λέσβου – Χίου, Σάμου – Κω και Σκύρου – Εύβοιας, ενώ η τρίτη αφορά τις συνδέσεις Δυτικής Λέσβου – Σκύρου και Χίου – Σάμου. Οι δύο τελευταίες φάσεις προγραμματίζονται για το δεύτερο εξάμηνο του ίδιου έτους.
Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, το νέο δίκτυο θα περιορίσει την εξάρτηση των νησιών από τους πετρελαϊκούς σταθμούς παραγωγής, θα μειώσει τις εκπομπές ρύπων και θα ενισχύσει την ασφάλεια της ηλεκτροδότησης, δημιουργώντας εναλλακτικές διαδρομές τροφοδοσίας σε περιπτώσεις βλαβών.
Ο ΑΔΜΗΕ κατόπιν αξιολόγησης διαφόρων περιοχών στην περιοχή μας, όπως ισχυρίζεται, τις οποίες για διάφορους λόγους απέρριψε, κατέληξε στην χωροθέτηση του υποσταθμού της Δυτικής Λέσβου, προϋπολογισμού 45,8 εκατ. ευρώ, ο οποίος σχεδιάζεται σε έκταση περίπου 82 στρεμμάτων, δύο χιλιόμετρα νότια της Νυφίδας, στην Μονολιά..
Στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου, όπου συζητήθηκε το μεγάλο έργο των 1,42 δισ. ευρώ και κατόπιν τον έντονων ενστάσεων κι αντιδράσεων από όλους σχεδόν τους παρευρισκόμενους εκπροσώπους των φορέων, η ηγεσία του ΑΔΜΗΕ μέσω του αντιπροέδρου της Γιάννη Μάργαρη, δήλωσε ότι μπορεί να εξετάσει νέα θέση για τον υποσταθμό στον Πολιχνίτο και υπόγειο καλώδιο προς τη Μυτιλήνη.
Μπορεί να εξεταστεί νέα θέση, εφόσον πληροί τις τεχνικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις. Επισήμανε ωστόσο ότι μεγάλη απομάκρυνση από την αρχική χωροθέτηση θα απαιτούσε αλλαγές στον σχεδιασμό και πιθανότατα στο χρονοδιάγραμμα.
Αλήθεια, ποιος μπορεί να αξιολογήσει ποιες είναι οι τεχνικές και ποιες οι περιβαλλοντικές προϋποθέσεις; Όταν μπούμε σε τεχνικά θέματα, ποιος θα διαφωνήσει με τις προτάσεις του ΑΔΜΗΕ;
Ο Μιχάλης Χατζηπάνος εξήγησε ότι είχαν εξεταστεί αρκετές εναλλακτικές θέσεις. Η αρχική απορρίφθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό λόγω πεδίου βολής, δεύτερη από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, ενώ άλλες περιοχές αποκλείστηκαν για λόγους προστασίας της ορνιθοπανίδας ή επειδή δεν διέθεταν επαρκή έκταση.
Δε νομίζουμε πως θα ήθελαν να μας πουν: ” Εμείς δεν καταλήξαμε ελαφρά τη καρδία στην χωροθέτηση μέσα στους ελαιώνες. Όχι, το ψάξαμε το θέμα, μα δυστυχώς αυτή είναι η πιο κατάλληλη θέση…”
Επισήμανε ακόμα ότι η μεγάλη απομάκρυνση από την αρχική χωροθέτηση θα απαιτούσε αλλαγές στον σχεδιασμό και πιθανότατα στο χρονοδιάγραμμα. Και από ό,τι γνωρίζουμε τα χρονοδιαγράμματα είναι απολύτως ασφυκτικά, ζήτημα λίγων μηνών και οι αδειοδοτήσεις και οι αποζημιώσεις.
Θέλει να μας πει κάτι;
Παρόλα αυτά υπάρχει μια χαραμάδα ελπίδας: Νέα αναζήτηση θέσης με συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, δεδομένου ότι η συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου
ολοκληρώθηκε με την πρόταση του ΑΔΜΗΕ να πραγματοποιηθεί επιτόπια διερεύνηση εναλλακτικών θέσεων, με τη συμμετοχή του Δήμου Δυτικής Λέσβου, της Κοινότητας Πολιχνίτου και των αρμόδιων υπηρεσιών.
Αλλά πάλι δε θα διαμαρτυρηθούν οι ιδιοκτήτες των νέων θέσεων, που θα υποδειχθούν; Ούτε αυτοί θα ήθελαν προφανώς να χάσουν τα χωράφια τους.
Ίσως, να υπάρξει με μεγαλύτερη κατανόηση και αποδοχή, αν η αποζημίωση είναι ικανοποιητική, δεδομένης της κατάστασης στην οποία βρίσκονται τα περισσότερα ελαιοκτήματα αλλά και της ευτελούς τιμής του λαδιού.
Όσον αφορά την υπογειοποίηση του καλωδίου, ο αντιπρόεδρος του ΔΕΔΔΗΕ, Γιάννης Μάργαρης, ήταν εξόχως αποκαλυπτικός και ειλικρινής. Δήλωσε ότι η λύση της εναέριας εγκατάστασης του καλωδίου θα κοστίζει 10 εκατομμύρια, ενώ η υπογειοποίησή του 100 εκατομμύρια. Εμείς ποια λύση πιστεύουμε ειλικρινά ότι θα επιλεγεί; Είναι πολλά τα λεφτά!! Τι άλλο να μας πει, για να καταλάβουμε τις προθέσεις και τις (ειλημμένες) αποφάσεις του;
Οι άνθρωποι του ΑΔΜΗΕ έχουν ήδη έτοιμη τη μελέτη και η αδιαφορία την οποία επέδειξαν στην έλλειψη ενημέρωσης και διαλόγου με την τοπική κοινότητα και τον Δήμο Δυτικής Λέσβου, όπως και το γεγονός, που καταγγέλθηκε, ότι μπήκαν σε κτήματα και άρχισε να μετρούν, όλα αυτά είναι αποκαλυπτικά των προθέσεών τους.
Επιστημονικοί συνεργάτες του Δήμου έθεσαν επιπλέον ερωτήματα για την επάρκεια των εναλλακτικών χωροθετήσεων, την έναρξη διαδικασιών απαλλοτρίωσης πριν από την ολοκλήρωση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και τον ρόλο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου.
Θα κάνουν όσα έχουν σχεδιάσει με ελάχιστες η καθόλου διαφοροποιήσεις ή αποκλίσεις.
Αυτή είναι η δική μας εκτίμηση, από όσα ακούσαμε στο Περιφερειακό Συμβούλιο πρόσφατα.
Συμφωνούμε απόλυτα με τον Περιφερειάρχη Κώστα Μουτζούρη: «Δεν είναι το κόστος που πρέπει να μας οδηγεί», επικαλούμενος την εμπειρία του από τη χωροθέτηση μεγάλων ενεργειακών εγκαταστάσεων, υπογράμμισε ότι η προστασία του περιβάλλοντος και η κοινωνική αποδοχή πρέπει να αποτελούν βασικά κριτήρια στον σχεδιασμό.
Ε1- Επίσης, ακούγεται ότι το καλώδιο από τη Λήμνο θα ποντιστεί περίπου στην περιοχή του στομίου του Κόλπου μας. Από εκεί μέχρι τον σχεδιαζόμενο υποσταθμό στην Μονολιά ή όπου αλλού, πώς θα πάει; Θα είναι και αυτό εναέριο ή υπόγειο; Γιατί δεν ενδιαφέρει κανένα αυτή η διαδρομή;
Και τέλος, μήπως η ΔΕΗ και οι συν αυτή θυμηθούν την περιπέτεια του εργοστασίου της, που μετά την δικαιολογημένη και έντονη άρνηση των Πολιχιατών να συμφωνήσουν στην εγκατάσταση του στην περιοχή μας, πριν από κάποια χρόνια, αυτό κατέληξε να ρυπαίνει και να βρομίζει την πόλη της Μυτιλήνης;
Οπότε, μήπως δεν θα υπάρχουν πλέον ¨ευήκοα ώτα;” Λέμε, τώρα εμείς…
Μακάρι να πέφτουμε έξω στις εκτιμήσεις μας και ο ΑΔΜΗΕ, αφού ακούσει τη φωνή των ντόπιων να επανασχεδιάσει την χωροθέτηση του υποσταθμού και να καταλήξει στην υπογειοποίηση του καλωδίου. Θα ήταν το άριστο.
Ένα πολύ μεγάλο μέρος, λοιπόν, της ευθύνης πια πέφτει στην τοπική κοινότητα και στον Δήμο. Ομόφωνες είναι οι θέσεις που πήραν στο Περιφερειακό Συμβούλιο.
Θεωρούμε πως είναι απολύτως αναγκαία μια ανοιχτή συζήτηση στο Πολύκεντρο, την οποία θα οργανώσει η Πρόεδρος Ιωάννα Καλαθά, παρουσία των κατοίκων και των φορέων της περιοχής.
