Ο Κρόκος
Το κίτρινο καναρίνι που μου χάρισαν, η καλύτερη συντροφιά και ένα κανονικό μέλος της οικογένειας που κελαηδάει σαν να μην υπάρχει αύριο. Τα κατοικίδια προσφέρουν απλόχερα αγάπη. Αν ασχοληθούμε μαζί τους μας ξεδιπλώνουν μοναδικές πτυχές του χαρακτήρα τους, μας κάνουν καλύτερους.
Ένα απόγευμα, καθώς τον κοιτούσα μέσα στο κλουβί, σκέφτηκα πως ίσως θα του άρεσε να νιώσει λίγο ελεύθερος, να πετάξει έξω απ’ τα σίδερα, να γνωρίσει τον χώρο του σπιτιού, να ξεμουδιάσει σε ένα μεγαλύτερο περιβάλλον, να δυναμώσει τα ατροφικά φτεράκια του.
Πήρα λοιπόν το κλουβί, το ακούμπησα στο πάτωμα δίνοντας στον Κρόκο την ευκαιρία να χαρεί την ελευθερία στο ευρύχωρο και ηλιόλουστο δωμάτιο.
Άφησα την πορτούλα ανοικτή και οδήγησα προσεκτικά το καναρίνι προς το αχανές και άγνωστο γι’ αυτό πεδίο. Μετά από λίγο, βγήκε διστακτικά κοιτάζοντας δεξιά-αριστερά για αρκετή ώρα. Πέταξε ελάχιστα, φτερουγίζοντας γρήγορα και αδέξια για να γραπωθεί στο τέλος από μια άκρη της κουρτίνας. Θέλησα να του δώσω μια ευκαιρία προσαρμογής.
Πήγα στην κουζίνα, έφαγα κάτι κι επέστρεψα μετά από σαράντα περίπου λεπτά αντικρίζοντας τον Κρόκο έξω από το κλουβί με την κλειστή πόρτα, να προσπαθεί απεγνωσμένα να βρει ένα σημείο να τρυπώσει μέσα σε αυτό που θεωρεί σπίτι του. Κοίταζε απορημένος για ώρα.
Το καναρίνι δε χάρηκε με την ευκαιρία που του έδωσα να μείνει για λίγο ελεύθερο. Δεν του άρεσε το διαφορετικό. Έχει μάθει σε έναν τρόπο ζωής με συγκεκριμένα όρια: την ασφυκτικά γεμάτη ταΐστρα, το καθημερινό φρέσκο νερό, το φύλλο μαρουλιού και το κομμάτι πράσινου μήλου που πάντοτε βρίσκονται δίπλα του. Όταν έχει όλα τα παραπάνω
και βρίσκεται στο κλουβί, ζει αμέριμνο, ήρεμο και ευδιάθετο, στην ασφάλειά του. Δεν επιθυμεί τίποτε άλλο.
Από κείνη τη μέρα ο Κρόκος έχει οριοθετήσει το χώρο του. Είναι ευτυχισμένος μέσα σε αυτόν και δεν επιθυμεί να τον ενοχλεί κανείς διακόπτοντας τη βαρετή για μας αλλά πολύτιμη γι’ αυτόν καθημερινότητα. Κι όμως, εγώ σκέφτηκα για λογαριασμό του ότι η ζωή στο κλουβί είναι μίζερη. Να τρώει και να πίνει ό,τι του βάζουν, όταν του κλείνουν το φως να νομίζει ότι είναι νύχτα και να κοιμάται, να μην αποφασίζει αλλά μόνο να δέχεται ως νομοτέλεια τη γεμάτη ταΐστρα.
Κι εγώ που κάποτε σκέφτηκα πως του κάνω δώρο την ελευθερία, κατάλαβα πως για εκείνον ελευθερία ήταν αυτό που ήδη ήξερε. Και τότε αναρωτήθηκα. Μήπως κι εμείς;
Τα καναρίνια ζουν αιχμάλωτα εδώ και εξακόσια χρόνια. Γεννιούνται και πεθαίνουν μέσα σε κλουβιά. Η αιχμαλωσία είναι ενσωματωμένη στη φύση τους. Κι αυτό που εμείς ονομάζουμε στέρηση, για εκείνα είναι απλώς κανονικότητα.
Αναρωτηθείτε λίγο αν εμείς είμαστε ελεύθεροι. «Σκεφτείτε» σαν καναρίνι. Μήπως κλειδαμπαρώνουμε μόνοι την πόρτα του δικού μας κλουβιού; Μήπως επιλέγουμε τη γεμάτη ταΐστρα κι ας μπουχτίσαμε το περιεχόμενό της; Μήπως προτιμάμε τη σιγουριά από το πέταγμα προς το άγνωστο; Μήπως τρώμε ότι μας σερβίρουν, απλώς επειδή έτσι έχουμε μάθει κι ας μην έχουμε επιλέξει ποτέ εμείς το μενού; Είναι μία σκέψη.
Έτσι λοιπόν το περιεχόμενο μιας ταΐστρας μπορεί να φαντάζει σαν η καλύτερη γκουρμεδιά. Αλλιώς τι; Τι κι αν παρακούσουμε; Χρόνια, δεκαετίες εκπαίδευσης. Όπως ο Κρόκος που γεννήθηκε στο κλουβί και ποτέ δε βγήκε από αυτό. Και όταν του έδωσες την ευκαιρία, επέλεξε το καθημερινό, το δεδομένο.
Ακόμη και το δηλητήριο, όταν το συνηθίσεις μοιάζει να αποκτά γεύση οικεία. Κι όταν όλοι γύρω τρώνε το ίδιο, εκείνος που το αρνείται είναι ο παράξενος, ο δύσκολος, αυτός που δεν προσαρμόζεται. Έτσι,
χωρίς καν να το καταλάβουμε, η συνήθεια γίνεται μονόδρομος και η υπακοή αρετή.
Ο Κρόκος όμως δεν φταίει που δεν μπορεί να πετάξει. Κανείς δεν τον δίδαξε. Εμείς; Μας έμαθαν; Μάθαμε μόνοι μας; Διδάσκουμε την επόμενη γενιά; Ή μήπως απλώς συμβιβαστήκαμε;
Είναι στο χέρι μας να ανοίξουμε την πόρτα. Το δύσκολο δεν είναι να την ξεκλειδώσεις. Το δύσκολο είναι να σταθείς δυνατός στο κατώφλι και να κάνεις το βήμα να βγεις.
Αναστασία Πουλοπούλου