Γνωρίσαμε στα μέρη μας τον φωτογράφο και σκηνοθέτη Ilir Tsouko αρχές Ιουλίου, ως ενορχηστρωτή και εμπνευστή του εξαιρετικού φεστιβάλ, που έκανε γνωστό τον Πολιχνίτο σε όλη τη χώρα και όχι μόνο.

Αυτή τη φορά, μέσω της συνέντευξης που έδωσαν” στο νησί” με τον Μιχάλη Μπάκα στον Θράσο Αβραάμ  στα πλαίσια του 2ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ειρήνης της «Συνύπαρξης και Επικοινωνίας στο Αιγαίο» στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, τον γνωρίσαμε και ως ανταποκριτή των πολύμηνων διαδηλώσεων που λαμβάνουν χώρα στη γειτονική Αλβανία, γνωστές και ως “επανάσταση των φλαμίνγκο”. Αφορμή για τις διαδηλώσεις, αν και όπως δείχνουν τα γεγονότα πρόκειται για κίνημα, ήταν τα χαριτωμένα αυτά πουλιά, τα φλαμίνγκο, που ενδημούν στην περιοχή της προστατευόμενης περιοχής της λιμνοθάλασσας της Νarta.

Σ΄αυτήν λοιπόν την περιοχή και στο νησί Σαζάν βρίσκεται στα σχέδια για μεγάλη τουριστική επένδυση από το γαμπρό του Προέδρου της Αμερικής Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Όπως ανέφερε ο Ilir Tsouko, οι πρώτες πληροφορίες για τα σχέδια έγιναν γνωστές το 2024, προκαλώντας ανησυχία για τις πιθανές επιπτώσεις στο περιβάλλον και στις τοπικές κοινωνίες.

“Η ένταση κορυφώθηκε στα τέλη Μαΐου του 2026, όταν τοποθετήθηκε περίφραξη σε παραλία όπου σχεδιάζεται να αναπτυχθεί η επένδυση. Κατά τον ίδιο, η βίαιη αντιμετώπιση πολιτών από ιδιωτική ασφάλεια αποτέλεσε «τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι» και οδήγησε σε καθημερινές συγκεντρώσεις μπροστά από το πρωθυπουργικό μέγαρο στα Τίρανα.

Το φλαμίνγκο, εμβληματικό είδος της ορνιθοπανίδας της περιοχής, μετατράπηκε έτσι σε σύμβολο ενός κινήματος που δεν περιορίζεται πλέον στην προστασία της λιμνοθάλασσας.

Σύμφωνα με τον Ilir Tsouko, πρόκειται για μια κινητοποίηση διαφορετική από όσες είχαν καταγραφεί στην Αλβανία μετά την πτώση του προηγούμενου καθεστώτος. Σε αντίθεση με παλαιότερες διαδηλώσεις, δεν οργανώθηκε από κάποιο από τα μεγάλα πολιτικά κόμματα, αλλά έφερε στον ίδιο δρόμο φοιτητές, εργαζόμενους, πανεπιστημιακούς, καλλιτέχνες, δημόσιους υπαλλήλους και πολίτες με διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες.

«Αυτό που κέρδισε ήδη το κίνημα είναι ότι ο καθένας μπορεί να αισθάνεται ασφαλής να εκφράσει ανοιχτά τη γνώμη του», σημείωσε, υπογραμμίζοντας τη σημασία αυτής της εξέλιξης για μια χώρα με σχετικά σύντομη δημοκρατική διαδρομή.

Τα αιτήματα των διαδηλωτών, όπως εξήγησε, αφορούν την ουσιαστική προστασία των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών, την αλλαγή του σχετικού νομοθετικού πλαισίου, αλλά και βαθύτερες μεταρρυθμίσεις στο πολιτικό και εκλογικό σύστημα.

«Δεν θέλουν να φύγουν, θέλουν να αλλάξουν τη χώρα τους»

Στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων βρίσκεται η νέα γενιά. Ο Ilir Tsouko μίλησε για νέους ανθρώπους που έχουν ταξιδέψει, γνωρίζουν τον τρόπο ζωής σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και διεκδικούν αντίστοιχες συνθήκες στην πατρίδα τους.

«Υπάρχει πλέον μια γενιά που λέει “δεν θέλω να φύγω, αγαπώ τη χώρα μου και θέλω να γίνει καλύτερη”», ανέφερε. Όπως σημείωσε, οι προηγούμενες γενιές αντιμετώπιζαν τη μετανάστευση ως διέξοδο προς μια καλύτερη ζωή. Αντίθετα, μέρος της σημερινής νεολαίας επιδιώκει να δημιουργήσει αυτές τις προϋποθέσεις μέσα στην ίδια την Αλβανία.

Παράλληλα, συνέδεσε την κοινωνική δυσαρέσκεια με την ταχύτατη τουριστική ανάπτυξη, την αύξηση του κόστους ζωής και τη διεύρυνση των ανισοτήτων. Χαρακτήρισε την ανάπτυξη «ένα μικρό βαγόνι που χωρά εκατό ανθρώπους, ενώ οι υπόλοιποι μένουν απέξω», επισημαίνοντας ότι τα οικονομικά οφέλη δεν φτάνουν στο σύνολο της κοινωνίας.

Ο Μιχάλης Μπάκας, ο οποίος παρακολούθησε από κοντά τις κινητοποιήσεις στα Τίρανα, εντόπισε κοινά χαρακτηριστικά με μεγάλες κοινωνικές κινητοποιήσεις που εκδηλώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια στην Ελλάδα. Αναφέρθηκε σε μια αυθόρμητη και πολυσυλλεκτική αντίδραση απέναντι σε ένα σύστημα το οποίο, όπως είπε, δεν εκφράζει πλέον μεγάλα τμήματα της κοινωνίας”. (στο νησί)

Θα παρακολουθήσουμε με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον αυτή την “πολυσυλλεκτική αντίδραση” καθώς και τα αποτελέσματά της. Το καθεστώς μπορεί να κατηγορείται για πολλά και σοβαρά θέματα, όμως είναι ‘καθεστώς” και σαν τέτοιο διαθέτει δυνάμεις και μέσα, που απαιτούν χρόνο, πάθος, συνοχή, επιμονή και υπομονή, για να αναγκαστεί να μετεξελιχθεί το ίδιο σε κάτι άλλο καλύτερο ή να αντικατασταθεί με ένα πιο δημοκρατικό, φιλελεύθερο.

Τα φλαμίνγκο θα ανάψουν το φλας σε άλλες πιο αισιόδοξες φωτογραφικές λήψεις; Ίδωμεν…