Αν πρόκειται να περάσει κανείς το στόμιο του κόλπου Καλλονής, η διέλευση δεν είναι καθόλου εύκολη. Υπάρχουν μέρη στα οποία και πέρασμα ενός μικρού σκάφους είναι επικίνδυνο. Πόσο μάλλον για μεγαλύτερα και για τα εμπορικά. Για αυτό υπάρχουν αρκετά φανάρια. που καθοδηγούν τους ναυτικούς μέσα στον κόλπο.
Στο στενό μέρος του κόλπου εκτός από το λευκό φανάρι, που υπάρχει πάνω στο Γαρμπιά, υπάρχουν πέντε πράσινα φανάρια στα δεξιά, καθώς το σκάφος προχωρά προς το εσωτερικό του κόλπου, και τέσσερα κόκκινα, που ορίζουν τα αριστερά περιθώρια του καπετάνιου.
Πριν από χρόνια, όταν η τεχνολογία της εποχής δεν ευνοούσε την ύπαρξη φαναριών, οι καπετάνοι έμπαιναν στον κόλπο τη μέρα με τη βοήθεια των σημαδούρων- πυραμίδων, που υπάρχουν στημένες στις ακτές του.
Συγκεκριμένα αυτά τα “σημάδια” στη γλώσσα των ψαράδων είναι χτισμένα σε ζευγάρια στη στεριά. Η μία κοντά στην παραλία και η άλλη σε κάποιο ύψωμα πιο μέσα. Καθώς καπετάνιος έμπαινε στον κόλπο και το πρώτο ζευγάρι πυραμίδων κανόνιζε την πορεία του, έτσι ώστε να έχει και τις δύο πυραμίδες με το σκάφος του στην ίδια ευθεία. Μόλις έφτανε στο σημείο που το σκάφος του ερχόταν στην ίδια ευθεία με το επόμενο ζευγάρι πυραμίδων, άλλαζε πορεία και κινιόνταν πάνω στη στη νέα γραμμή και ούτω καθεξής. Ήταν πράγματι μια ευρηματική μέθοδος για ασφαλές πέρασμα από το στενό στόμιο του κόλπου.
Στις ακτές του κόλπου και από τις δύο μεριές υπάρχουν οκτώ πυραμίδες. Με τα πρώτα ζευγάρια γινόταν το πέρασμα από το στενό με τα βαθιά νερά και συνέχιζαν μέχρι το ακρωτήρι δίπλα στην Νυφίδα.
Οι πυραμίδες είναι πετρόχτιστες, ασπρισμένες, για να διακρίνονται εύκολα την ημέρα, αλλά και τη νύχτα με το φως του φεγγαριού, όταν το επέτρεπε ο καιρός.
Ενδιαφέρον προκαλεί ότι οι ακμές είναι ενισχυμένες με τσιμέντο. Αυτό σημαίνει ότι οι πυραμίδες συντηρήθηκαν μέχρι και πριν λίγες δεκαετίες και επομένως τις χρησιμοποιούσαν οι ναυτικοί.
Από πληροφορίες παλιών ψαράδων της Σκάλας Πολιχνίτου, οι πυραμίδες αυτές καταστράφηκαν από τους Γερμανούς την περίοδο της Κατοχής (1941) για να κάνουν τη διέλευση των σκαφών από και προς το κόλπο αρκετά δύσκολη και επομένως εύκολα να την ελέγχουν.
Ξαναχτίστηκαν το 1953 (Μάκης Αξιώτης, σελίδα 97, ΠΥΡΡΑΙΩΝ ΧΩΡΑ, έκδοση ΔΗΜΟΥ ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΥ 2001).
Σήμερα τα ηλεκτρονικά μέσα που είναι εφοδιασμένα τα σκάφη, τα φανάρια, οι δορυφόροι, εκτόπιζαν τη σημαδούρες.
Για να επισκεφτεί κανείς από τη στεριά ένα ζευγάρι από σημαδούρες -πυραμίδες, πρέπει να πάρει το δρόμο της Νυφίδας στο δυτικό άκρο της, που οδηγεί στο στόμιο του κόλπου. Υπάρχει μάλιστα και σήμανση του στρατού. Εκεί υπάρχει το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου.
Λίγο πιο αριστερά καθώς κοιτάζει στον Γαρμπιά βρίσκεται κοντά στο κύμα μία πυραμίδα, ενώ αν κοιτάξεις ακριβώς πίσω στο ύψωμα υπάρχει και η δεύτερη του ζευγαριού. Η ευθεία που σχηματίζουν περνάει δίπλα στο Γαρμπιά
Σταύρος Ξ.Βαλτάς
ΦΩΤΟ:ΙΓΝΑΤΗΣ ΨΑΝΗΣ