πλατωνασ αριστοτελης

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η κοινωνία μας περνά βαθιά κρίση. Τα σκάνδαλα που ξεφυτρώνουν καθημερινά και την ταλανίζουν, τα εγκλήματα που διαπράττονται σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και από όλες τις ηλικίες, η γενικευμένη παραβατικότητα, ιδιαίτερα στους κόλπους των νέων και ανήλικων παιδιών, βεβαιώνουν την παραπάνω διαπίστωση. Πολλοί προβληματίζονται και ερευνούν τα φαινόμενα αυτής της κοινωνικής παθογένειας και ψάχνουν να βρουν τα αίτιά της. Βέβαια, όπως είναι πάγια τακτική στη χώρα μας, ο καθένας θεωρεί υπαίτιο κάποιον άλλο και βγάζει έξω τον εαυτό του. Έτσι, άλλος υποστηρίζει πως ευθύνεται η οικογένεια για την κατάντια της κοινωνίας μας, άλλος ότι ευθύνεται το σχολείο, άλλος ότι ευθύνονται τα ΜΜΕ κλπ.

Το ίδιο κάνουν και τα κόμματα. Αυτά ποτέ δε φταίνε για τη διαμόρφωση του ήθους των πολιτών και της κοινωνίας. Ή μάλλον το κάθε κόμμα διατείνεται ότι φταίνε όλα τα άλλα εκτός από το ίδιο! Λες και δεν είναι τα κόμματα και η Βουλή που ψηφίζουν τους νόμους και δίνουν περιεχόμενο και μορφή στην κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου. Δεν είναι αυτά που ορίζουν τον τρόπο λειτουργίας της οικογένειας, του σχολείου, των ΜΜΕ κ.λπ. Και όμως όποιος παρακολουθεί την πολιτική ζωή του τόπου μας βλέπει πως σε αυτή κυριαρχεί ένας «ακήρυκτος πόλεμος». Όλοι στρέφονται εναντίον όλων με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα «τοξικό» κλίμα, μια «τοξική» ατμόσφαιρα που αηδιάζει τους πολίτες και τους απομακρύνει από την πολιτική. Στην πολιτική μας ζωή κυριαρχεί αυτός που φωνάζει πιο δυνατά, αυτός που βρίζει τους άλλους, αυτός που επινοεί τις πιο έξυπνες «ατάκες», αυτός που εξοντώνει τους αντιπάλους και δολοφονεί τον χαρακτήρα τους!

Όσο και αν δεν το καταλαβαίνουν τα κόμματα και οι αρχηγοί τους, το πολίτευμα που υπηρετούν είναι ένας σημαντικός παράγοντας αγωγής. Το είχε τονίσει πριν χιλιάδες χρόνια ο Πλάτων που είχε πει πως « η πολιτεία είναι τροφή των ανθρώπων, η καλή τρέφει καλούς και ενάρετους πολίτες, ενώ η αντίθετη κακούς» (Μενεξ. 238 c: Πολιτεία γαρ τροφή των ανθρώπων εστιν, καλή μεν αγαθών, η δε εναντία κακών). Γι’ αυτό, όταν αυτός αναφέρεται στους προγόνους του που έκαναν μεγάλη και θαυμαστή την πατρίδα του λέει: «Ας εγκωμιάσουμε πρώτα την ευγένειά τους, έπειτα την ανατροφή και την παιδεία που πήραν, και εκτός από αυτά ας παρουσιάσουμε τα έργα τους, πόσο δηλαδή ωραία και άξια ήταν» (Μενεξ. 237 a: Την ευγένειαν ουν πρώτον αυτών εγκωμιάσωμεν, δεύτερον την τροφήν τε και παιδείαν , επί δε τούτοις την των έργων πράξιν επιδείξωμεν , ως καλήν τε και αξίαν τούτων απεφήναντο». Και δυστυχώς οι σημερινοί πολιτικοί δε διαθέτουν αυτά τα στοιχεία.

Ο Σοφοκλής είχε πει στον Οιδίποδα Τύραννό του πως «δεν είναι τίποτε ούτε ένα πύργος ούτε ένα πλοίο , αν είναι άδεια και δεν κατοικούν μέσα κάποιοι άνθρωποι» (Ο.Τ.: στ. 56-57: Ως ουδέν έστιν ούτε πύργος ούτε ναυς /έρημος ανδρών ου ξυνοικούντων έσω) . Στη χώρα μας φαίνεται να ισχύει το εξής παράδοξο: το κτήριο της Βουλής να αξίζει πιο πολύ από τους άνδρες , τους βουλευτές, ή έστω κάποιους από αυτούς, που δραστηριοποιούνται μέσα. Η δήλωση πρώην πρωθυπουργού «ή τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν» εκφράζει με εύγλωττο τρόπο τις σχέσεις μεταξύ των κομμάτων και των βουλευτών τους που δρουν στη Βουλή. Οι σχέσεις αυτές είναι εχθρικές και γι’ αυτό ακούγονται και χαρακτηρισμοί όπως «επικίνδυνοι» , «κηφήνες» , «κλέφτες» , «γελοία υποκείμενα» κ.λπ. που χαρακτηρίζουν κάποιους ή όλους τους βουλευτές! Οι βουλευτές ή κάποιοι από αυτούς δε φαίνονται να τιμούν το δημοκρατικό πολίτευμα που καλούνται να υπηρετήσουν. Ο Περικλής αναφερόμενος στις αρχές του δημοκρατικού πολιτεύματος λέει στον Επιτάφιό του «Και, ενώ ζούμε χωρίς περιορισμούς στη δημόσια ζωή, και στις καθημερινές μας ασχολίες είμαστε απαλλαγμένοι από την αμοιβαία καχυποψία και δε νιώθουμε οργή για τον άλλο , αν κάνει κάτι που τον ευχαριστεί, ούτε παίρνουμε ύφος δυσαρεστημένου , πράγμα που μπορεί να μη βλάπτει, αλλά είναι ενοχλητικό» (Θουκ. 37.2: Ελευθέρως δε τα τε προς το κοινόν πολιτεύμεν και εις την προς αλλήλους των καθ’ ημέραν επιτηδευμάτων υποψίαν, ου δι’ οργής τον πέλας , ει καθ’ ηδονήν τι δρα, έχοντες, ουδέ αζημίους μεν, λυπηράς δε τη όψει αχθηδόνας προστιθέμενοι) . Ο Περικλής λέει πως «προσομιλούν ανεπαχθώς δε προς τα ίδια», ενώ οι δικοί μας βουλευτές προσπαθούν να βρουν την ευκαιρία να εξευτελίσουν και να απαξιώσουν τους αντιπάλους τους, επιστρατεύοντας κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο, από τη βρισιά μέχρι την απειλή.

Ο Ισοκράτης πιστεύει πως, για να ευδοκιμήσει ένα πολίτευμα , είτε δημοκρατία είναι είτε ολιγαρχία είτε μοναρχία, χρειάζεται καλή διοίκηση , που υπάρχει, όταν «τους μέλλοντας άριστα και δικαιότατα των πραγμάτων επιστατήσειν επί τας αρχάς καθιστάσιν και τα άλλας πράξεις». Δίνει, δηλαδή, σημασία στη χρηστή διοίκηση και στο ήθος εκείνων που κατέχουν τα αξιώματα. Αν ικανοποιείται αυτή η προϋπόθεση, τότε όλα τα πολιτεύματα είναι καλά. Η μορφή του πολιτεύματος τον ενδιαφέρει λιγότερο από το καλό ή κακό περιεχόμενο της πολιτικής. Στο Παναθηναϊκό του λέει «Αν σε οποιοδήποτε από τα πολιτεύματα χρησιμοποιούνται οι θρασύτατοι και πονηρότατοι που δε φροντίζουν για το καλό της πόλης, αλλά μόνο για το πώς θα ικανοποιήσουν την πλεονεξία τους, τότε όμοιοι θα γίνουν με αυτούς και οι πολίτες όλοι» (132-133). Και το Κοινοβούλιο μας είναι γεμάτο από ανθρώπους που ενδιαφέρονται απλώς να ικανοποιήσουν το ακροατήριό τους και να βγάλουν τα απωθημένα τους και τίποτε άλλο.

Δυστυχώς, οι σημερινοί Έλληνες , άγνωστο για ποιο λόγο, στέλνουν στη βουλή ανθρώπους που λησμονούν ή δεν γνωρίζουν τον παιδαγωγικό τους ρόλο. Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν το καλό παράδειγμα των ηλικιωμένων συντελεστικό της ηθικοποίησης των πολιτών, κυρίως των νέων. Ο Δημόκριτος λέει «πατρός σωφροσύνη μέγιστον τέκνοις παράγγελμα» (Diels–Kranz, Αποσπ. Προσωκρ. ΙΙ 68, Β 208). Ο Πλάτων, από την άλλη, ζητά από τον νομοθέτη να φροντίζει, ώστε οι ηλικιωμένοι να μη κάνουν και να μη λένε αισχρότητες, για να μη δίνουν το κακό παράδειγμα στους νέους, γιατί «όπου οι γέροντες αναισχυντούσιν ανάγκη και τους νέους ενταύθα είναι αναιδεστάτους» ( Νόμοι Ε 129 b) . Και σύμφωνα με τον Ξενοφώντα δεν αρκεί να διδάσκονται τα παιδιά ότι πρέπει να υπακούν στους άρχοντες , να είναι φρόνιμοι και να έχουν εγκράτεια γαστρός και ποτού , αλλά πρέπει και να παραδειγματίζονται σε αυτά από τους μεγαλύτερους (Κύρου Παιδεία Α ΙΙ 8). Και είναι αηδιαστικό να βλέπουμε αρχηγούς κομμάτων ή βουλευτές να μιλούν στη Βουλή χρησιμοποιώντας ύφος πεζοδρομίου και να ρίχνουν τα βλέμματά τους στα θεωρεία, όπου κάθονται μικροί μαθητές που τους παρακολουθούν και περιμένουν να διδαχτούν από αυτούς. Κρίμα! Ας ελπίσουμε πως στις επόμενες εκλογές οι πολίτες θα ψηφίσουν με βάση τη λογική και όχι το συναίσθημα που φαίνεται να υπαγορεύει τις επιλογές τους.

πηγή:empbrosnet