Η ΟΜΑΔΑ ΠΟΥ ΕΠΕΛΕΞΕ ΤΑ ΔΥΣΚΟΛΑ-Polichnitos Cultural Festival Lesvos 2026-1η μέρα

Ιγνάτης Ψάνης

Οι επιφυλάξεις των διοργανωτών παραμονής του φεστιβάλ, η αγωνία τους για την επιτυχία του εγχειρήματος σύντομα ακυρώθηκαν, η συσσωρευμένη ένταση μετά από τόση πολύμηνη πολυεπίπεδη και σύνθετη προσπάθεια σχεδόν από την πρώτη μέρα ανταμείφτηκε.
Και η πρώτη μέρα λειτουργικά αλλά και ψυχολογικά παίζει σημαντικό ρόλο, γιατί διαμορφώνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί το φεστιβάλ και διότι η απήχηση που θα έχει στο ευρύ κοινό βάζει σοβαρή υποθήκη για τις επόμενες δράσεις.
Τελικά, όλα κύλησαν με τους καλύτερους οιωνούς, η ροή των γεγονότων όχι μόνο δικαίωσε τα νέα παιδιά που πρωτοστάτησαν αλλά ήταν και ποιοτικά και προσωπικά υπεράνω των προσδοκιών τους. και πολύ περισσότερο από όσα και ίδιοι ανάμεναν. Ο ενθουσιασμός τους μεταδίδονταν μεταξύ τους, λειτουργούσε πολλαπλασιαστικά και αυθόρμητα διαδίδονταν στην κοινότητα.
Εμείς ,που ζήσαμε από κοντά  την πρωτόγνωρη προσπάθειά τους, εντυπωσιαστήκαμε από την οργάνωση, την σύμπνοια, την επικοινωνία και την ταχύτητα με την οποία λειτουργούσαν. Και επί του πεδίου αν και είναι η πρώτη φορά που τους συμβαίνει αυτό, όμως η συνεργασία για τους ήταν υποδειγματική, γιατί πως η κάθε δράση τους ήταν βαθιά και πλατιά μελετημένη και συγκεκριμένα στοχευμένη. Μας εντυπωσίασε ακόμα η ορατή απουσία αρχηγού, που διατάζει και από τον οποίον εξαρτώνται όλα. Οι ευθύνες επιμερίστηκαν και ο καθένας από τη στιγμή που κάθε δράση μελετήθηκε και οργανώθηκε ήξερε το πώς και το πότε. Πολλαπλές δράσεις, σε πρωτόγνωρους, συχνά εγκαταλελειμμένους χώρους, λειτουργούσαν με ένα τρόπο, που τις έκανε να φαίνονται σαν κάτι πολύ απλό και εύκολο.
Δεν διακρίναμε σε καμία φάση των εκδηλώσεων έναν εκνευρισμό, ένα πανικό. Αντίθετα επικρατούσε ηρεμία, αυτοσυγκράτηση και η βεβαιότητα ποσό όλα, αν δεν πάνε τέλεια, θα πάνε πάντως πολύ καλά, μιας και είναι η πρώτη φορά.
Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε την ανιδιοτέλεια των παιδιών αυτών, την αγαθή τους προαίρεση και μόνο να ασχοληθούν και να προβάλουν τον τόπο τους [μας], να δημιουργήσουν κατά κάποιον τρόπο ένα πολιτιστικό παν-ηγύρι, εύκολα καταλαβαίνουμε γιατί αγκαλιάστηκε εύκολα, γρήγορα και μαζικά.
Ιλίρ Τσούκο, Γιώργος Κουκούλας, Γιώργος Αγγελόπουλος, Νίνα Καψάλη, Δημήτρης Κοσκερίδης αποτελούν πια την πρώτη μαγιά, η οποία αφού μάγεψε την κοινότητα, αποτελεί και το βασικό κύτταρο μέσα και γύρω από το οποίο από δω και πέρα θα πλαισιώνεται με περισσότερους ανθρώπους. Έτσι προοιωνίζεται ένα αισιόδοξο μέλλον για τον τόπο μας. Το είπαμε και το επαναλαμβάνουμε, ο Πολιχνίτος έχει αποδείξει πως μπορεί και στα δύσκολα, πως νέα παιδιά, με καταγωγή από δω δίνουν τον νέο τόνο και το νέο μήνυμα:” είμαστε εδώ, αγαπάμε τούτο τον τόπο και θα το αποδεικνύουμε κάθε χρόνο και καλύτερα. Θέλουμε ο κόσμος να αρχίσει να μιλάει πια και για τον Πολιχνίτο”.
Αναλυτικότερα:

Την καλλιτεχνική διεύθυνση έχει ο Ilir Tsouko, ενώ την επιμέλεια των εκθέσεων υπογράφουν η Νίνα Καψάλη και η Anja Troelenberg. Το PCFL διοργανώνεται σε συνεργασία με την Created Agency Brussels και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ρίζες & Ορίζοντες, υπό την αιγίδα του Δήμου Δυτικής Λέσβου, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και του Europe Direct Βορείου Αιγαίου, με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.

Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Anna Adamo, Eleni Albarosa, Dionisis Christofilogiannis, Özge Ertürk, Stratos Kalafatis, Pat Kane, Akis Katsoudas, Anna Kereszty, Ledia Kostandini, Mariana Kostandini, Efi Longinou, Francesco Merlini, Inga Padurari, Stefanos Paikos, Antonios Pasvantis, Tako Robakidze, Orestis Seferoglou, Ashutosh Shaktan, Maria Sidiropoulou, Maria Sturm, Maria Tsagkari, Ilir Tsouko, Panagiotis Vekris, Marlena Waldthausen, Julia Windischbauer και το FIM Collective. Η επίσημη σελίδα των καλλιτεχνών επιβεβαιώνει τη διεθνή σύνθεση της διοργάνωσης, με συμμετοχές από Ελλάδα, Ιταλία, Ουγγαρία, Ινδία, Γερμανία, Αλβανία, Ρουμανία, Τουρκία, Καναδά και Γεωργία.Και να τονίσουμε ότι η εκδήλωση αυτή δεν έχει να κάνει με ουζοποσία και φαγοπότι. Είναι μία αυθόρμητη και αυθεντική προβολή της φύσης, του οικισμού, της παράδοσης, του πολιτισμού μας και φιλοδοξεί να καθιερωθεί ως σημείο συνάντησης της τέχνης και της ιστορίας, του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος  στη νότια Λέσβο.

“Αυτά, τα φεστιβάλ, σπουδάσαμε και τα κάνουμε για τους ξένους. Γιατί να μην τα κάνουμε και για τον τόπο μας;” τους ακούσαμε να λένε. Η ομάδα των ξένων ξεχωριστών καλλιτεχνών, που ήρθε αποκλειστικά για το φεστιβάλ, έδωσε το δικό της χρώμα και διάκριση. Τέλος η πλειάδα των εθελοντών όλοι τους χρήσιμοι και αποτελεσματικοί συνέδραμαν και στήριξαν αυτή την προσπάθεια.

 Το πρόγραμμα της 1ης μέρας 3 Ιουλίου 2026
Η πρώτη ημέρα του φεστιβάλ έδωσε από νωρίς το στίγμα της διοργάνωσης. Το Πολιτιστικό Κέντρο Πολιχνίτου λειτούργησε ως σημείο υποδοχής και ενημέρωσης των επισκεπτών, ένα είδος στρατηγείου…
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε το εργαστήριο παραδοσιακού ψαρέματος στο λιμάνι της Σκάλας Πολιχνίτου, όπου ντόπιος ψαράς, ο Νίκος Ταλιάνης, παρουσίασαν τεχνικές, εργαλεία και βιωματικές γνώσεις. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά ένα σημαντικό κομμάτι της αλιευτικής παράδοσης της Λέσβου, μέσα από αφηγήσεις ανθρώπων που συνεχίζουν μέχρι σήμερα να ζουν από τη θάλασσα.
Το απόγευμα, στο πλαίσιο της ενότητας «Ρίζες & Ορίζοντες», πραγματοποιήθηκε ομιλία και ανοικτή συζήτηση με κεντρικό ομιλητή τον καθηγητή Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Μάνο Σαββάκη. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη συλλογική μνήμη, στην έννοια της κοινότητας και στις τοπικές αφηγήσεις που διαμορφώνουν την ταυτότητα κάθε τόπου, ενώ ακολούθησε διάλογος με το κοινό υπό τον συντονισμό του Ilir Tsouko.
Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκε το ντοκιμαντέρ «Στην Άκρη του Κάβου» του Παναγιώτη Βεκρή, το οποίο μεταφέρει τον θεατή στον Άγιο Στέφανο της Λέσβου, καταγράφοντας την καθημερινότητα του τελευταίου παραδοσιακού αγγειοπλάστη του νησιού. Μέσα από εικόνες και αφηγήσεις αναδεικνύεται ένας κόσμος που αντιστέκεται στον χρόνο, διατηρώντας ζωντανή μια τέχνη στενά συνδεδεμένη με την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Λέσβου.
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα είχε και η υπαίθρια έκθεση φωτογραφίας στο παλιό σχολείο της Σκάλας Πολιχνίτου. Οι φωτογράφοι Έφη Λογγινού, Ashutosh Shaktan, Özge Ertürk, Anna Kereszty και Inga Padurari παρουσίασαν έργα τους μέσα από προβολές σε τοίχους, εγκαταλελειμμένα κτίρια και δημόσιους χώρους, δημιουργώντας μια πρωτότυπη διαδρομή εικόνων με την επιμέλεια της Νίνας Καψάλη.
 
 
Το φυσικό περιβάλλον της περιοχής αποτέλεσε επίσης βασικό στοιχείο της πρώτης ημέρας του φεστιβάλ. Στις Αλυκές της Σκάλας Πολιχνίτου πραγματοποιήθηκε οργανωμένος περίπατος και παρατήρηση πουλιών, σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν έναν από τους σημαντικότερους υγροβιότοπους του νησιού και να παρατηρήσουν τα φλαμίνγκο στο φυσικό τους περιβάλλον, συνδυάζοντας την περιβαλλοντική ενημέρωση με την εμπειρία της φύσης.
Η βραδιά συνεχίστηκε στο παλιό ελαιοτριβείο της Σκάλας Πολιχνίτου, το οποίο μετατράπηκε σε θερινό κινηματογράφο για την προβολή της ταινίας «Callas Darling» της Julia Windischbauer. Η κινηματογραφική προβολή προσέφερε στους θεατές μια ιδιαίτερη κινηματογραφική εμπειρία σε έναν χώρο με έντονο ιστορικό και βιομηχανικό χαρακτήρα.
 
 
Το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας ολοκληρώθηκε στην παραλία της Σκάλας Πολιχνίτου, όπου ο Ορφέας Βουγιούκας στο βιολί και ο Αντώνης Μυλωνάς στην κιθάρα παρουσίασαν ένα ακουστικό πρόγραμμα με μουσικές της Μικράς Ασίας, καφέ αμάν, ρεμπέτικα και έντεχνο ελληνικό τραγούδι. Η μουσική δίπλα στο κύμα δημιούργησε μια ατμόσφαιρα που έκλεισε ιδανικά την πρεμιέρα του φεστιβάλ, αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις στους παρευρισκόμενους.
Ο σκελετός της αφήγησης της 1ης μέρας στηρίζεται “στο νησί”
Να προσθέσουμε:
-Το δρώμενο σε ένα παλιό σπίτι, όπου με το “γτονιό” οι γυναίκες ξαίνουν, γνέθουν και πλέκουν, όπως παλιά
και ο καλαθοπλέχτης
-Η έκθεση παλιών φωτογραφιών του Κυριάκου Κουκούλα