ΕκδηλώσειςΛέσβοςΠαράδοσηΠολιτισμός

Περί ρητίνης και μουσείου ρητίνης Αμπελικού

0
19/07/202619/07/2026
moyseio abelikoy n

Ιγνάτης Ψάνης

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΤΗ ΡΗΤΙΝΗ
Ορισμένα κωνοφόρα δέντρα, όταν από διάφορες αιτίες ( άνεμο, φωτιά, κεραυνό και άλλα) εκκρίνουν ένα πυκνό, ρευστό, κολλώδες, άχρωμο υγρό, τη ρητίνη, οποία καλύπτει την πληγή και προστατεύει το δέντρο από προσβολές υγρασίας σήψεις και ξυροφόρων εντόμων. Η ροή της ρητίνης γίνεται μέσω των ρητινοφόρων αγωγών, που συνδέονται μεταξύ τους δημιουργώντας ένα δίκτυο συγκοινωνούντων αγγείων. Η ρητινοσυλλογή ρυθμίζεται  με το Β.Δ. 439/ 68 ΦΕΚ. Σήμερα χρησιμοποιείται αποκλειστικά η μέθοδος της αποφλοίωσης, με διάνοιξη μετώπου και χημική επίδραση πάστας θειικού οξέος. Η μέθοδος αυτή αξιοποιώντας την ανατομία του ξύλου προκαλεί τον ερεθισμό και το άνοιγμα των ακτινικών αγωγών. Η παραγόμενη ρητίνη οδηγείται από το μέτωπο με τη βοήθεια μεταλλικών οδηγών ροής σε μεταλλικά ή πλαστικά δοχεία τα οποία στερεώνονται κατάλληλα στη βάση του μετώπου.
Οι εργασίες της ρητίνης ξεκινούν το Μάρτιο και ολοκληρώνονται τον Νοέμβριο.
Χρήσεις της ρητίνης
Η ρητίνη είναι γνωστή από την αρχαιότητα όχι μόνο στους Έλληνες αλλά και στους Κινέζους, Ιάπωνες και Αιγυπτίους. Χρησιμοποιούσαν η ρητίνη για την παραγωγή λάκας και βερνικιών. Επίσης γνωστή η χρήση της στη στεγανοποίηση των ξύλινων πλοίων και στην παραγωγή της ρετσίνας και εμπλάστρων για ιατρικούς σκοπούς. Σήμερα χρησιμοποιείται ως πρώτη είναι η παραγωγής ποικιλίας βιομηχανικών προϊόντων.
Το τερεβινθέλαιο (κοινός νέφτι) είναι απόσταγμα της ρητίνης και χρησιμοποιείται ως διαλυτικό στην παρασκευή χρωμάτων, αρωμάτων, καλλυντικών, φαρμάκων κλπ.
Το κολοφώνιο, στερεό απόσταγμα της ρητίνης χρησιμοποιείται στην τυπογραφία, υφαντουργία, μεταλλουργία καθώς και ποικιλίας προϊόντων, όπως αντιδιαβρωτικά, αρωματικά κεριά, αδιάβροχα υλικά, τεχνητά δόντια, έμπλαστρα, συντηρητικά, προσθετικά γεύσεις, χρώματα, φάρμακα, χαρτόκολλες, τσίχλες κλπ.
Το 1935 λειτουργούσαν 32 εργοστάσια επεξεργασίας της ρητίνης, το 1991 είχαν μειωθεί σε εννιά και σήμερα ουσιαστικά σε πλήρη δραστηριότητα υπάρχει μόνο ένας στη Μάνδρα Αττικής ενώ 2 μικρότερα υπάρχουν στην Εύβοια, όπου και η πλειοψηφία των ρητινοσιλεκτών.
Κατά τους θερινούς μήνας μέσα στα δάση αποτελούν τους άμισθους φύλακές του. Προστατεύουν το προϊόν του μόχθου τους, το ρετσίνι, και ταυτόχρονα το ίδιο το δάσος, την πηγή του προϊόντος αυτού. Ανοίγουν μονοπάτια, για να κινούνται από δέντρο σε δέντρο. Εκτός από υπηρεσίες φύλαξης και καθαρισμού παρεμβαίνουν άμεσα και σε πυρκαγιές. Δεν είναι λίγα τα παραδείγματα που πυρκαγιές αντιμετωπίστηκαν εν τη γενέσει τους από τους ρητινεργάτες και αποφεύχθηκε η καταστροφική επέκταση τους.
https://www.e-ea.gr/news/plhrofories-gia-th-rhtinokalliergeia/
ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΡΗΤΙΝΗΣ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΙΚΟΥ
Το Μουσείο Ρητίνης βρίσκεται στον αύλειο χώρο του Αγίου Νικολάου Αμπελικού σε χώρο που προσέφεραν οι Δημήτριος Καρλαγάνης και Εμμανουήλ Καλδής. Ιδρύθηκε το 1995 με πρωτοβουλία του Ιερέως Ευστρατίου Κακάμπουρα και με τη συνδρομή όλων των κατοίκων του χωριού.

Η έκθεση του μουσείου διαρθρώνεται σε τέσσερεις βασικές ενότητες που φιλοξενούν την Συλλογή Ρητίνης, την Λαογραφική Συλλογή, την Αρχαιολογική Συλλογή και την Εκκλησιαστική Συλλογή.

Το Τμήμα Ρητινοσυλλογής του Μουσείου είναι μοναδικό στον ελλαδικό χώρο. Σε αυτό διασώζονται όλα τα εργαλεία των ρετσινάδων, παλαιές σπάνιες φωτογραφίες από τη ρητινοσυλλογή καθώς και το αρχείο του Συνεταιρισμού Ρητίνης Αμπελικού (1929-1967). Σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από το χωριό βρίσκεται το Πάρκο Ρητίνης που συνδέεται με μονοπάτι και ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει την καλύβα στην οποία έμεναν οι ρετσινάδες και την παλιά υπόγεια δεξαμενή ρητίνης.

OIP

 

retsinomylos moyseioy n
retsinomylos moyseioy n

Η Λαογραφική Συλλογή περιλαμβάνει 1660 εκθέματα τα οποία καταγράφουν την ιστορία του χωριού όπως οικιακά σκεύη, εργαλεία (γεωργικά, υφαντικής κ.ά.), όπλα, νομίσματα, μουσικά όργανα, φωτογραφικές μηχανές και πίνακες.

geoparko AbelikouM
geoparko AbelikouM

Στην Αρχαιολογική Συλλογή αναδεικνύονται αρχιτεκτονικά μέλη και αντικείμενα (κιονόκρανα, σταθμία, σκεύη, τμήματα από το ρωμαϊκό υδραγωγείο, τμήματα από το ρωμαϊκό λιοτρίβι) της ελληνιστικής, ρωμαϊκής και βυζαντινής περίοδου.

Στο τμήμα με την Εκκλησιαστική Συλλογή διασώζονται και παρουσιάζονται ενδύματα, βιβλία, ξυλόγλυπτα, ιερά σκεύη και εικόνες.

geoparko AbelikouM
geoparko AbelikouM

Πηγή: Lesvos Geopark

ΑΠΟ ΤΟ FB TOY ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΒΑΛΣΑΜΙΔΗ

Ήταν αρχές του 2017 όταν ο Ιερέας του Αμπελικού π. Στρατής Κακάμπουρας μου κατέθεσε το αίτημα του εκσυγχρονισμού του Μουσείου της Ρητίνης, όταν είχα την ευθύνη προγραμματισμού των έργων ως αρμόδιος Αντιπεριφερειάρχης. Τότε ανέλαβα την πρωτοβουλία να συνεργαστώ με τον ακούραστο Προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου κ. Pavlos Triantafyllidis και χρηματοδοτήσαμε το έργο από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της Περιφέρειας Β. Αιγαίου το έργο με Π/Υ 400.000 ευρώ.
Το αποτέλεσμα είναι πραγματικά εξαιρετικό !!
Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στον Προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου κ. Παύλο Τριανταφυλλίδη και στους συνεργάτες του στο Υπουργείο Πολιτισμού, οι οποίοι υλοποίησαν ένα πρωτότυπο έργο που κρατά ζωντανή την ιστορία των προγόνων μας.
Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στον Ιερέα π. Στρατή και στους συνεργάτες του, οι οποίοι έχουν εργαστεί πολλά χρόνια για την δημιουργία του Μουσείου Ρητίνης, του μοναδικού που υπάρχει στην πατρίδα μας.
Σήμερα το έργο αποδόθηκε επίσημα στην κοινωνία. Αξίζει να το επισκεφθείτε !!!!!
Ευχαριστώ θερμά για την τιμητική πρόσκληση τον π. Στρατή και τον κ. Τριανταφυλλίδη.

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση από το να βλέπεις τα όνειρα σου να γίνονται πραγματικότητα !!!!!

alsamidis=n
 π. ΣΤΡΑΤΗΣ-ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΛΣΑΜΙΔΗΣ-ΠΑΥΛΟΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ